De afgelopen jaren is in India een bijzondere discussie gevoerd over het zeer ambitieuze Sethusamudram Project. Dit project moest het Suez kanaal van Zuid-Azië worden, maar uiteindelijk werd het de inzet van een steekspel tussen de twee politieke machtsblokken in India. Lees hier alles over het project, de kritiek en mijn onderzoek.
Schepen die van bijvoorbeeld Mumbai naar Kolkata varen, moeten nu nog helemaal om Sri Lanka heen varen. Dit betekent een grote omweg, die extra tijd, brandstof en daarmee extra geld kost. De zeestraat tussen India en Sri Lanka is te ondiep voor enige serieuze scheepvaart. Daarom heeft de Indiase nationale overheid besloten om een kanaal door deze zeestraat heen te baggeren. Voluit heet dit mega-project het Sethusamudram Ship Canal Project (SSCP).
Gigantisch
Het project is de eerste poging tot het realiseren van een off-shore kanaal van deze omvang. Het kanaal heeft een diepte van 12 meter, is 300 meter breed en is in totaal 152 kilometer lang.
Economische groei
De nationale overheid in New Delhi en de regering van aangrenzende deelstaat Tamil Nadu verwachten grote economische voordelen van het kanaal. Het moet een impuls geven aan de handel in de havens van Tamil Nadu. De hele scheepvaartsector van India zou moeten profitren van het kanaal. Schepen zouden tot 36 uur aan reistijd kunnen besparen en een tocht van honderden zeemijlen rond Sri Lanka kunnen ze nu overslaan. Dit bespaart brandstof en kosten voor de huur van schepen. Doordat goederen nu veel sneller en goedkoper nu veel vervoerd kunnen worden, zou de hele Indiase economie beter worden van het project.
Deelstaten en nationale overheid? Hoe zit dat?
India is een federale staat. Dat betekent dat het land is verdeeld in een deelstaten, die worden aangestuurd door de nationale overheid in New Delhi. Andere voorbeelden van federale staten zijn de Verenigde Staten en Duitsland. De hoogste macht in India ligt bij de nationale overheid, maar de deelstaten hebben veel autonomie. Beslissingen over maritieme projecten, zoals het Sethusamudram Project, zijn echter het exclusieve terrein van de nationale overheid.
De nationale regering en de deelstaat-regeringen worden democratisch gekozen en bestaan uit verschillende coalities van partijen. Meestal heeft één coalitie de macht en vormt de ander de oppositie, maar soms is er ook nog een kleine derde coalitie in het spel. Een specifiek kenmerk van deze coalities is dat deze vaak als één actor opereren.
Een ander kenmerk is dat de coalities in de deelstaten vaak niet dezelfde zijn als die in de nationale regering. In veel deelstaten zijn ook partijen actief, die alleen in die deelstaat bestaan. De deelstaat Tamil Nadu wordt geregeerd door zo'n regionale partij, maar deze is ook op nationaal niveau een belangrijke partner in de regerende coalitie. Partijen kunnen dus op beide niveaus actief zijn. Dit komt er op neer dat elke deelstaat zijn eigen politieke verhoudingen en dynamiek heeft. Elke deelstaat schrijft zelf verkiezingen uit en elke deelstaat doet dat op zijn eigen moment. Het is dus niet zo dat er in alle deelstaten tegelijk gestemd wordt voor de deelstaatregering. Ook voor de nationale regering stemt niet elke deelstaat op dezelfde dag. Deze verkiezingen duren een maand, waarin de deelstaten verdeeld zijn over vijf stemdagen.
De kritiek
Dat is tenminste de redenering van de Indiase overheid en die van de deelstaat Tamil Nadu. Lang niet iedereen is echter zo vol van lof over het kanaal. Uit verschillende hoeken komt scherpe kritiek op het kanaal.
Beschermd natuurgebied
Milieu-organisaties hebben grote bezwaren tegen het project, omdat de zeestraat een internationaal beschermd natuurreservaat is. Het Gulf of Mannar Biosphere Marine Reserve is beroemd om zijn vele soorten koraal en andere flora en fauna. Het is vooral beroemd vanwege de unieke en zeer grote biodiversiteit. Dat alles zal volgens milieu-organisaties verloren gaan als het Sethusamudram project wordt aangelegd. De flora en fauna in het reservaat bestaat dankzij het zeer heldere water. Er komt dus veel zonlicht op de zeebodem. Als het kanaal wordt uitgebaggerd, komt er echter veel slib vrij in het water. Dit slib maakt het water troebel en houdt daardoor het zonlicht tegen. De soorten die dit zonlicht nodig hebben, zullen daardoor verdwijnen uit het gebied.
Daarnaast betogen deze milieu-organisaties ook dat de milieueffectrapportage van het project grote mankementen vertoont en ook niet aan een aantal wettelijke eisen voldoet. Zo is er bijvoorbeeld geen rampenplan voor als er een olietanker zou vastlopen in het kanaal. Daarom heeft een van deze organisaties een rechtszaak aangespannen, die inmiddels bij de Indiase Hoge Raad ligt. Als de Hoge Raad de milieu-organisatie in het gelijk stelt, moet er een nieuwe rapportage worden gemaakt en kan het project tot die tijd niet doorgaan.
Niet rendabel
Ook economen zien grote bezwaren tegen het Sethusamudram Project. Volgens hen zal het kanaal nooit winstgevend kunnen zijn. Dit komt vooral doordat het kanaal steeds open gebaggerd moet worden, om te voorkomen dat het meteen weer dicht slibt. Daarnaast is het kanaal niet diep genoeg om de grootste schepen op internationale vaarroutes door te laten, terwijl verwacht wordt dat juist dit soort schepen 70 procent van de potentiële gebruikers beslaat. Daarnaast kan het voor veel schepen gunstiger zijn om het kanaal juist niet te gebruiken. Als ze het kanaal gebruiken, moeten ze in het kanaal op een lagere snelheid varen dan op volle zee. Op een lagere snelheid hebben deze schepen een ander type brandstof nodig, dat veel duurder is dan de brandstof die ze op volle zee gebruiken. Daarnaast zijn schepen verplicht om een loods aan boord te nemen en moeten ze tol betalen. Ook kan het kanaal de reistijd juist langer maken, omdat er maar een beperkt aantal schepen tegelijkertijd door het kanaal kan.
Volgens economen schat de regering kosten voor het onderhoud veel te laag en de opbrengsten veel te hoog in. Daarom zijn zij bang dat het project een heilloze weg is, die alleen maar geld kost en geen geld oplevert.
Heilige brug
Milieukundige en economische bezwaren bepaalden grotendeels het debat over het project tot aan het voorjaar van 2007. Vanaf dat moment begonnen ook Hindoe-organisaties zich met het debat te bemoeien. Overdwars door de zeestraat loopt een keten van zandbanken en kalksteenrotsen. Deze keten heet Adam's Bridge. 
Hindoes beschouwen Adam's Bridge echter als een heilige brug. Deze brug heet Ram Sethu en is volgens de overlevering door de god Ram aangelegd. Met behulp van deze brug kon het leger van Ram de zee oversteken naar Sri Lanka. Daar hield een vijandige koning de vrouw van Ram gevangen. Door deze brug te bouwen kon Ram met leger zijn vrouw bevrijden.
Om het Sethusamudram Project te kunnen voltooien, zal er echter door Adam's Brige of Ram Sethu heen gebaggerd moeten worden. En dat is heiligschennis voor veel Hindoes en ook voor de belangrijkste oppositiepartij in het parlement, de Hindoe-nationalistische BJP.
Een prominente Hindoe-activist heeft een rechtszaak aangespannen om de 'vernietiging' van Ram Sethu tegen te houden. Deze zaak ligt inmiddels ook bij de Indiase Hoge Raad. Het belangrijkste argument van de aanklacht is dat Ram Sethu een door mensen gemaakt object is en daarom tot nationaal monument verklaard moet worden. Ook betogen de aanklagers dat het verboden is om enig object te beschadigen dat door een bepaalde groep mensen als heilig wordt beschouwd. Als de Hoge Raad de aanklacht gegrond verklaard, maakt dat de huidige route van het project dus illegaal.
Naar aanleiding van deze aanklacht besloot de Hoge Raad een verbod op het baggeren op Adam's Bridge of Ram Sethu uit te vaardigen, zolang de zaak nog niet gesloten is. De regering was de Hindoe-activisten echter wel van repliek gediend. De regering vaardigde een statement uit waarin zij betoogde dat er geen wetenschappelijk historisch bewijs is voor het bestaan van de god Ram. Dit zou immers ook betekenen dat Adam's Bridge niet door mensen gemaakt kan zijn en dat er gewoon doorheen gebaggerd kan worden. Hindoes vatten die uitspraak op als een ontkenning van het bestaan van de god Ram. Dat leidde tot een politieke storm die zo hevig was, dat de Hoge Raad besloot om de zaak drie maanden te laten rusten. Na deze drie maanden kwam de regering met een nieuw statement, dat in het midden liet of er bewijs is voor het bestaan van de god Ram, maar wel betoogde dat er nog steeds geen bewijs is dat brug door mensen gemaakt is.
De Hoge Raad deed later de aanbeveling dat de regering moet onderzoeken of Ram Sethu echt geen door mensen gemaakt bouwwerk is. Daarnaast suggereerde de Raad ook dat de regering alternatieve routes die Ram Sethu ontwijken moet onderzoeken.
Naar verwachting zal het nog jaren duren voordat er een antwoord komt op deze vragen. Zolang dat niet gebeurd, wordt het verbod om op Adam's Bridge of Ram Sethu te baggeren niet opgeheven en hebben de Hindoe-activisten hun zin.
Mijn onderzoek
In mijn onderzoek heb ik gezocht naar de verklaring van de omslag in het debat. Hoe heeft het debat kunnen omslaan van een discussie over een groot project dat slecht is voor milieu en economisch niet rendabel is, naar een politieke storm over een heilige brug?
Er zijn twee antwoorden op deze vraag. Het eerste antwoord gaat in op hoe er in India over het milieu wordt gedacht. De milieu-activisten handelen vanuit het idee dat het milieu iets kwetsbaars is, dat beschermd moet worden tegen menselijk handelen. Dit idee werd gemeengoed in de jaren '60 van de twintigste eeuw en het is ontstaan in de Verlichting in de 18e eeuw. Het is dus vooral een Westerse manier van denken. In India is dit idee lang niet zo wijdverbreid als in de Westerse wereld en daarom is het voor milieu-organisaties veel moeilijker om daar mensen voor hun belangen te mobiliseren. Het Hindoeïsme is daarentegen wel wijdverbreid in India, waardoor Hindoe-organisaties een groot maatschappelijk draagvlak hebben en makkelijk mensen kunnen mobiliseren. Zo is belangrijkste partij in de oppositie op dit moment de Hindoe-nationalistische BJP, maar is er geen 'groene' partij in het parlement.
Het tweede antwoord gaat in op de positie van de belangrijkste partij uit de regeringscoalitie, de Congrespartij. Deze partij is sinds de onafhankelijkheid van India de grootste partij geweest, maar sinds de jaren '90 verliest de partij terrein. Er is echter niet één nieuwe partij geweest, die in staat is geweest om het gat dat de Congrespartij achterliet op te vullen. Verschillende partijen hebben het geprobeerd en de Ram Sethu-campagne was een nieuwe poging van de Hindoe-nationalistische partij BJP om de macht naar zich toe te trekken. Gezien de klinkende overwinning van de Congrespartij in de verkiezingen in mei 2009 is ze dat voorlopig echter nog niet gelukt.
